تغییر مهم در قوانین اجازه کار ترکیه ۲۰۲۶

بر اساس معیارهای ارزیابی وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه، استخدام نیروی خارجی در حالت عمومی مستلزم رعایت شرایط مشخصی از سوی کارفرماست. یکی از مهم‌ترین این شرایط، استخدام حداقل پنج شهروند ترکیه‌ای به‌ازای هر نیروی خارجی است.

بااین‌حال، در مقررات فعلی استثنایی برای برخی اتباع خارجی دارای سابقه حضور قانونی در ترکیه در نظر گرفته شده است. این استثنا می‌تواند به شرکت‌های کوچک‌تر کمک کند تا تحت شرایط مشخص، بدون رعایت نسبت پنج نیروی ترک به یک نیروی خارجی درخواست اجازه کار ارائه کنند.

در ادامه این خبر بای بیزینس ترکیه، شرایط و محدودیت‌های این استثنا را بررسی می‌کنیم.

معیار عمومی دریافت اجازه کار ترکیه چیست؟

طبق معیار عمومی، برای هر نیروی خارجی که یک کارفرما قصد استخدام او را دارد، باید حداقل پنج شهروند ترکیه‌ای در محل کار استخدام شده باشند.

شرکت یا محل کار متقاضی همچنین باید معیارهای مالی تعیین‌شده از سوی وزارت کار را رعایت کند. برای شرکت‌های فعال مشمول نظام ترازنامه، احراز حداقل یکی از شرایط زیر ضروری است:

حداقل ۵۰۰هزار لیر سرمایه پرداخت‌شده؛
حداقل ۸میلیون لیر فروش خالص سالانه؛
حداقل ۱۵۰هزار دلار صادرات سالانه.

این معیارها، قواعد عمومی هستند و برای بعضی مشاغل، بخش‌ها یا گروه‌های خارجی استثناهای جداگانه‌ای وجود دارد.

استثنای شرط ۵ نیروی ترک شامل چه کسانی می‌شود؟

بر اساس معیارهای رسمی وزارت کار ترکیه، اگر یک تبعه خارجی در پنج سال منتهی به تاریخ درخواست، دست‌کم سه سال به‌صورت قانونی در ترکیه حضور داشته باشد، ممکن است درخواست داخلی اجازه کار او مشمول استثنا شود.

سابقه قانونی مورد قبول می‌تواند بر اساس یکی از وضعیت‌های زیر باشد:

اجازه اقامت ترکیه، به‌استثنای اقامت دانشجویی؛
اجازه کار ترکیه؛
حضور در چارچوب حمایت بین‌المللی.

درخواست نیز باید از داخل ترکیه ارائه شود. افزون بر این، متقاضی باید شرایط لازم برای ثبت درخواست داخلی را داشته باشد.

طبق اطلاعات وزارت کار، درخواست داخلی معمولاً برای فردی ثبت می‌شود که اجازه اقامت او برای حداقل شش ماه صادر شده و در زمان درخواست همچنان معتبر باشد. در مواردی که اداره کل نیروی کار بین‌المللی مشخص می‌کند، بعضی افراد دارای حضور قانونی نیز ممکن است بدون اجازه اقامت معتبر امکان ثبت درخواست داخلی داشته باشند.

آیا شرط استخدام ۵ شهروند ترک کاملاً حذف شده است؟

خیر. شرط استخدام پنج شهروند ترکیه‌ای همچنان یکی از معیارهای عمومی دریافت اجازه کار است.

استثنای مورد بحث فقط برای افرادی اعمال می‌شود که سابقه حضور قانونی لازم را داشته باشند و سایر شرایط درخواست داخلی را نیز رعایت کنند. این استثنا در هر محل کار حداکثر تا سه نیروی خارجی قابل اعمال است.

همچنین تعداد نیروهای خارجی شاغل در محل کار که مشمول این استثنا هستند، نباید از تعداد کارکنان ترک آن محل بیشتر باشد.

برای مثال:

یک کارمند ترک می‌تواند با حداکثر یک نیروی خارجی مشمول استثنا همراه باشد؛
دو کارمند ترک می‌توانند با حداکثر دو نیروی خارجی مشمول استثنا همراه باشند؛
سه یا تعداد بیشتری کارمند ترک می‌توانند با حداکثر سه نیروی خارجی مشمول استثنا همراه باشند.

بنابراین، یک شرکت کوچک دارای یک کارمند ترک ممکن است بتواند برای استخدام یک نیروی خارجی واجد شرایط درخواست اجازه کار ارائه کند؛ بدون آنکه ابتدا تعداد کارکنان ترک خود را به پنج نفر برساند.

بااین‌حال، وجود این شرایط به معنی صدور قطعی اجازه کار نیست و تصمیم نهایی پس از ارزیابی پرونده توسط وزارت کار اتخاذ می‌شود.

وضعیت نیروی خارجی چهارم و بعد از آن چگونه است؟

این معافیت حداکثر برای سه نیروی خارجی واجد شرایط در یک محل کار اعمال می‌شود.

اگر تعداد نیروهای خارجی مشمول این مقررات از سه نفر بیشتر شود، برای نیروی خارجی چهارم و افراد بعدی، معیارهای عمومی دوباره اعمال خواهند شد. در چنین شرایطی، به‌ازای هر نیروی خارجی باید پنج شهروند ترکیه‌ای استخدام شده باشند و محل کار نیز معیارهای کفایت مالی را رعایت کند.

آیا معیارهای مالی شرکت نیز حذف می‌شوند؟

برای درخواست‌هایی که مشمول این استثنا باشند، علاوه بر معیار تعداد کارکنان ترک، معیارهای کفایت مالی محل کار نیز تا سقف سه نیروی خارجی اعمال نمی‌شود.

این موضوع برای کسب‌وکارهای کوچک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است یک شرکت هنوز به حداقل سرمایه، فروش یا صادرات مقرر در معیارهای عمومی نرسیده باشد، اما بتواند برای استخدام یک نیروی خارجی دارای سابقه قانونی کافی اقدام کند.

البته معافیت از معیار اشتغال و کفایت مالی به معنی کنار گذاشته‌شدن تمام شرایط نیست. تناسب شغل با سابقه و تخصص متقاضی، میزان حقوق، مدارک مورد نیاز، محدودیت‌های شغلی و سایر الزامات قانونی همچنان بررسی می‌شوند.

یک مثال ساده

فرض کنید یک تبعه خارجی در پنج سال گذشته، به‌جز اقامت دانشجویی، دست‌کم سه سال با اجازه اقامت یا اجازه کار معتبر در ترکیه حضور داشته است.

این فرد از یک شرکت ترکیه‌ای دارای یک کارمند ترک پیشنهاد شغلی دریافت می‌کند و شرایط ارائه درخواست از داخل ترکیه را نیز دارد.

در حالت عمومی، شرکت باید برای استخدام این فرد حداقل پنج کارمند ترک داشته باشد. اما اگر متقاضی شرایط استثنا را داشته باشد، معیار پنج به یک و معیار کفایت مالی ممکن است در بررسی این درخواست اعمال نشوند.

ازآنجاکه شرکت یک کارمند ترک دارد، در چارچوب این استثنا می‌تواند حداکثر یک نیروی خارجی واجد شرایط داشته باشد.

آیا هر نوع اقامت ترکیه قابل محاسبه است؟

در معیار رسمی، حضور قانونی بر اساس اجازه اقامت، اجازه کار یا حمایت بین‌المللی ذکر شده است؛ اما اقامت دانشجویی صراحتاً از محاسبه سابقه لازم کنار گذاشته شده است.

بنابراین، صرف داشتن یک کارت اقامت معتبر در زمان درخواست کافی نیست. متقاضی باید بتواند سابقه سه سال حضور قانونی در پنج سال اخیر را نیز احراز کند.

همچنین داشتن اجازه اقامت، به‌تنهایی حق کار در ترکیه ایجاد نمی‌کند. اتباع خارجی، جز در مواردی که قانون استثنا کرده است، باید پیش از شروع فعالیت شغلی اجازه کار یا معافیت از اجازه کار دریافت کنند.

این مقررات برای مالکان خارجی ملک چه اهمیتی دارد؟

خرید ملک در ترکیه به‌خودی‌خود حق اشتغال ایجاد نمی‌کند. مالک خارجی برای کار قانونی همچنان به اجازه کار یا معافیت قانونی نیاز دارد.

بااین‌حال، اگر مالک ملک دارای اجازه اقامت معتبر باشد و در پنج سال گذشته دست‌کم سه سال سابقه قانونی قابل قبول داشته باشد، ممکن است در صورت دریافت پیشنهاد شغلی و رعایت سایر شرایط، مشمول استثنای معیار اشتغال و کفایت مالی شود.

بنابراین، افرادی که قصد خرید خانه و ادامه فعالیت حرفه‌ای در ترکیه را دارند، باید موضوع اقامت، اجازه کار و شرایط کارفرما را به‌صورت جداگانه بررسی کنند.

آیا اجازه کار جایگزین اجازه اقامت می‌شود؟

اجازه کار معتبر، در حالت عمومی و در مدت اعتبار خود، حق کار و اقامت در ترکیه را برای دارنده آن فراهم می‌کند و به‌عنوان اجازه اقامت نیز شناخته می‌شود.

بااین‌حال، اجازه کار صادرشده برای متقاضیان حمایت بین‌المللی، پناهندگان مشروط و اشخاص تحت حمایت موقت، جایگزین اجازه اقامت محسوب نمی‌شود.

جمع‌بندی برای تغییر مهم در قوانین اجازه کار ترکیه

شرط استخدام پنج شهروند ترکیه‌ای برای هر نیروی خارجی به‌طور کامل حذف نشده و همچنان معیار عمومی دریافت اجازه کار محسوب می‌شود.

بااین‌حال، در درخواست‌های داخلی مربوط به اتباع خارجی که طی پنج سال گذشته دست‌کم سه سال سابقه حضور قانونی قابل قبول در ترکیه داشته‌اند، معیار تعداد کارکنان ترک و کفایت مالی محل کار ممکن است تا سقف سه نیروی خارجی اعمال نشود.

در این چارچوب:

اقامت دانشجویی در سابقه لازم محاسبه نمی‌شود؛
تعداد نیروهای خارجی مشمول استثنا نباید از تعداد کارکنان ترک بیشتر باشد؛
معافیت حداکثر برای سه نیروی خارجی در هر محل کار اعمال می‌شود؛
برای نیروی چهارم و بعد از آن، معیارهای عمومی دوباره مطرح می‌شوند؛
برخورداری از استثنا، صدور قطعی اجازه کار را تضمین نمی‌کند.

به دلیل امکان تغییر معیارها و تفاوت شرایط هر پرونده، متقاضیان بهتر است پیش از هر اقدامی آخرین ضوابط وزارت کار ترکیه را بررسی کرده و در پرونده‌های پیچیده از مشاور حقوقی دارای صلاحیت کمک بگیرند.

منابع رسمی خبر تغییر مهم در قوانین اجازه کار ترکیه

اطلاعات این مقاله بر اساس منابع رسمی زیر تهیه و در تاریخ ۱۰ آگوست ۲۰۲۶ بررسی شده است:

توجه: قوانین و معیارهای ارزیابی اجازه کار ممکن است تغییر کنند. پیش از ثبت درخواست، آخرین اطلاعات را در وب‌سایت رسمی وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه بررسی کنید. این مقاله جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی اختصاصی نیست. برای دریافت راهنمای بیشتر میتوانید با مشاورین بای بیزینس ترکیه تماس بگیرید.